گاهی والدین میگویند:
«فرزندم در جمع خیلی کمحرف است.»
«با بچههای دیگر زود ارتباط نمیگیرد.»
«در محیطهای جدید خجالت میکشد.»
«آیا کلاس بسکتبال میتواند به اعتمادبهنفس او کمک کند؟»
اگر فرزند شما هم چنین ویژگیهایی دارد، انتخاب یک فعالیت مناسب میتواند تجربه مهمی برای رشد او باشد.
ورزش فقط برای تقویت عضلات و آمادگی جسمانی نیست. یک محیط ورزشی مناسب میتواند فرصت آشنایی با همسالان، همکاری، تجربه موفقیت و یادگیری مهارتهای جدید را فراهم کند.
در میان ورزشهای مختلف، بسکتبال برای کودکان یک ویژگی مهم دارد: کودک در کنار فعالیت بدنی، دائماً با اعضای تیم ارتباط برقرار میکند. پاس دادن، دفاع کردن، درخواست توپ، تشویق همتیمی و تصمیمگیری مشترک، همگی بخشی از جریان طبیعی بازی هستند.
پژوهشهای مختلف نیز ارتباط ورزش سازمانیافته با اعتمادبهنفس، تعامل اجتماعی و احساس تعلق در کودکان و نوجوانان را گزارش کردهاند. با این حال، کیفیت محیط ورزشی و نحوه رفتار مربی اهمیت زیادی دارد.
بله، میتواند انتخاب مناسبی باشد؛ اما نه برای همه کودکان و نه به هر شکلی.
خجالتی بودن به خودی خود یک مشکل یا بیماری نیست. بعضی کودکان برای برقراری ارتباط با افراد جدید به زمان بیشتری نیاز دارند و در محیطهای ناآشنا کمتر صحبت میکنند.
در چنین شرایطی، قرار گرفتن ناگهانی در یک محیط بسیار رقابتی یا تحت فشار ممکن است نتیجه خوبی نداشته باشد.
در مقابل، یک کلاس بسکتبال کودکان با فضای دوستانه و مربی حمایتگر میتواند فرصت مناسبی ایجاد کند تا کودک بهتدریج با محیط آشنا شود.
او لازم نیست از جلسه اول بازیکنی پرحرف یا بسیار اجتماعی باشد.
ممکن است ابتدا فقط تمرین کند، سپس با یک همتیمی ارتباط بگیرد و بعد از چند جلسه مشارکت بیشتری در بازی داشته باشد.
همین قدمهای کوچک اهمیت زیادی دارند.
اعتمادبهنفس معمولاً با یک تشویق ساده ایجاد نمیشود. کودک باید فرصت تجربه کردن، اشتباه کردن و پیشرفت را داشته باشد.
بسکتبال این فرصت را در اختیار او قرار میدهد.
برای مثال، تصور کنید کودک در اولین جلسات نمیتواند بهدرستی دریبل بزند. چند هفته بعد کنترل توپ او بهتر میشود و در یک تمرین موفق میشود از بازیکن مقابل عبور کند.
این اتفاق شاید برای یک فرد بزرگسال بسیار ساده به نظر برسد، اما برای کودک میتواند یک تجربه واقعی از پیشرفت شخصی باشد.
تجربههای مشابه میتوانند به او یاد بدهند:
آکادمی اطفال آمریکا نیز ورزش را فرصتی برای رشد مهارتهای ذهنی، مدیریت احساسات و تقویت اعتمادبهنفس کودکان میداند؛ البته به شرط آنکه تجربه ورزشی با فشار بیش از حد همراه نباشد.
یکی از تفاوتهای مهم بسکتبال با بسیاری از فعالیتهای فردی، ماهیت تیمی آن است.
بازیکن نمیتواند تمام بازی را به تنهایی انجام دهد.
او باید با دیگران ارتباط برقرار کند و برای رسیدن به یک هدف مشترک تصمیم بگیرد.
در طول تمرین، کودک ممکن است با موقعیتهایی مانند این روبهرو شود:
این تعاملات به شکل طبیعی اتفاق میافتند.
به همین دلیل، ورزشهای تیمی میتوانند محیط مناسبی برای تمرین همکاری و ارتباط اجتماعی باشند. مرورهای علمی نیز ارتباط مشارکت در ورزش با مهارتهای اجتماعی، روابط بینفردی و احساس تعلق را گزارش کردهاند.
مطالعه کنید: مهارتهای ذهنی کودکان در ورزش
اینجا باید بین خجالتی بودن و اضطراب شدید اجتماعی تفاوت قائل شویم.
ورزش قرار نیست جایگزین ارزیابی یا درمان تخصصی شود.
اما اگر کودک فقط برای شروع ارتباط با دیگران کمی زمان نیاز دارد، قرار گرفتن در یک محیط ورزشی مناسب میتواند فرصتهای زیادی برای تعامل ایجاد کند.
یک مطالعه طولی که در مرورهای علمی مربوط به ورزش کودکان بررسی شده، نشان داده است که مشارکت در ورزش در طول زمان میتواند برای کودکان خجالتی با کاهش اضطراب و بهبود برخی شاخصهای سازگاری اجتماعی همراه باشد. البته این یافته به معنای تضمین چنین نتیجهای برای همه کودکان نیست.
بنابراین بهتر است به جای این جمله که:
«بسکتبال بچه را اجتماعی میکند.»
بگوییم:
«بسکتبال میتواند محیط مناسبی برای تمرین تعامل اجتماعی و تجربه موفقیتهای فردی و گروهی فراهم کند.»
این نگاه هم علمیتر است و هم انتظار غیرواقعی برای والدین ایجاد نمیکند.
مطالعه کنید:مرور نظاممند فواید روانی و اجتماعی ورزش در کودکان و نوجوانان
برای کودکی که اعتمادبهنفس پایینی دارد، موفقیت الزاماً به معنای قهرمانی نیست.
گاهی یک پیشرفت کوچک ارزش بیشتری دارد.
مثلاً:
جلسه اول: کودک حاضر نیست در بازی گروهی شرکت کند.
چند جلسه بعد: وارد تمرین میشود.
مرحله بعد: با یکی از همتیمیها ارتباط برقرار میکند.
بعدتر: در بازی پاس میدهد.
چند هفته بعد: اولین شوت موفق خود را ثبت میکند.
این مسیر میتواند به کودک نشان دهد که پیشرفت همیشه ناگهانی نیست.
او میآموزد که با تمرین، صبر و استمرار میتواند از مرحلهای که امروز در آن قرار دارد، جلوتر برود.
همین نگرش در بسیاری از زمینههای زندگی نیز ارزشمند است.
شاید مهمترین بخش انتخاب کلاس بسکتبال کودکان همین موضوع باشد.
دو کلاس ممکن است امکانات ورزشی مشابهی داشته باشند، اما تجربه کودک در آنها کاملاً متفاوت باشد.
مربی مناسب باید بداند که همه کودکان با یک سرعت وارد فضای تیم نمیشوند.
برای یک کودک خجالتی، رفتار مربی میتواند بسیار تعیینکننده باشد.
آکادمی اطفال آمریکا نیز به والدین توصیه میکند هنگام انتخاب برنامه ورزشی، درباره ایمنی محیط، نحوه رفتار مربیان و رویکرد آنها نسبت به ورزشکاران سؤال کنند.
خیر.
این یکی از مهمترین نکاتی است که والدین باید در نظر بگیرند.
اگر کودک از بسکتبال لذت نمیبرد، قرار نیست صرفاً به دلیل فواید احتمالی آن او را مجبور کنیم.
هدف این است که کودک ورزشی را پیدا کند که بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
حتی آکادمی اطفال آمریکا نیز بر تجربه مثبت و لذتبخش از ورزش تأکید میکند و توصیه میکند والدین به کودک فرصت تجربه ورزشهای مختلف را بدهند تا فعالیت مورد علاقه خود را پیدا کند.
بنابراین بهتر است به جای:
«باید بری کلاس بسکتبال.»
بگوییم:
«بیا یک جلسه امتحانش کنیم و ببینیم از محیطش خوشت میاد یا نه.»
این تفاوت کوچک میتواند تجربه کودک را کاملاً تغییر دهد.
اولین جلسه برای بعضی کودکان سختترین جلسه است.
محیط جدید، مربی جدید و تعداد زیادی کودک ناآشنا میتواند باعث اضطراب شود.
والدین میتوانند این مرحله را سادهتر کنند.
برای کودک توضیح دهید که قرار نیست از او انتظار داشته باشند همه مهارتها را بلد باشد.
او فقط برای یادگیری به کلاس میرود.
هدف جلسه اول آشنایی است، نه گل زدن و بهترین بازیکن شدن.
اگر درباره مربی، بچههای دیگر یا تمرین نگرانی دارد، به او فرصت دهید درباره آن صحبت کند.
جملههایی مانند:
«ببین دوستت چقدر بهتر بازی میکنه.»
معمولاً کمکی به اعتمادبهنفس کودک نمیکند.
به جای پرسیدن:
«چند تا گل زدی؟»
بپرسید:
«کدوم قسمت تمرین رو بیشتر دوست داشتی؟»
یا:
«امروز چه چیز جدیدی یاد گرفتی؟»
این تغییر کوچک، تمرکز کودک را از نتیجه به تجربه و یادگیری منتقل میکند.
نگران نباشید.
ممکن است کودک در جلسه اول فقط محیط را مشاهده کند.
این موضوع به تنهایی نشانه نامناسب بودن کلاس نیست.
کودکان شخصیتهای متفاوتی دارند و بعضی از آنها برای سازگار شدن با محیط جدید به زمان بیشتری نیاز دارند.
به جای اینکه کودک را مجبور به صحبت کردن کنید، فرصت دهید ارتباط به شکل طبیعی شکل بگیرد.
ممکن است چند جلسه بعد، یک همتیمی برای پاس دادن توپ به او نزدیک شود و همین تعامل ساده شروع یک دوستی باشد.
اگر کودک در موقعیتهای اجتماعی به شکل شدید دچار اضطراب میشود، از حضور در فعالیتها اجتناب میکند یا این وضعیت زندگی روزمره او را مختل کرده است، بهتر است والدین برای دریافت راهنمایی تخصصی با پزشک کودک یا متخصص مربوط مشورت کنند. آکادمی اطفال آمریکا نیز در چنین شرایطی توصیه به بررسی تخصصی میکند.
قطعاً نه.
بسکتبال برای کودکان میتواند مجموعهای از مهارتهای جسمی، ذهنی و اجتماعی را در کنار هم تمرین دهد.
فعالیت بدنی منظم در کودکان با مزایایی مانند بهبود آمادگی جسمانی، سلامت استخوانها و عملکرد مغز و توجه همراه است.
از طرف دیگر، ورزش تیمی موقعیتهایی برای همکاری، ارتباط و تجربه موفقیت گروهی ایجاد میکند.
به همین دلیل، هدف از حضور کودک در کلاس بسکتبال نباید فقط «حرفهای شدن» باشد.
ممکن است یک کودک در آینده بازیکن حرفهای شود.
کودک دیگری ممکن است بسکتبال را فقط برای سلامتی و سرگرمی ادامه دهد.
هر دو مسیر ارزشمند هستند.
اگر قصد دارید فرزندتان را در یک کلاس بسکتبال در مشهد ثبتنام کنید، فقط به قیمت یا فاصله سالن توجه نکنید.
چند سؤال مهم از مسئولان یا مربی کلاس بپرسید:
آیا گروهها بر اساس سن و سطح مهارت تقسیم میشوند؟
کودک مبتدی نباید در گروهی قرار بگیرد که سطح تمرین آن برای او نامناسب است.
مربی چه رویکردی نسبت به کودکان دارد؟
رفتار مربی بهخصوص برای کودک خجالتی اهمیت زیادی دارد.
محیط تمرین امن و مناسب کودکان است؟
کیفیت سالن، تجهیزات و نظم کلاس را بررسی کنید.
تعداد ورزشکاران هر گروه چقدر است؟
تعداد بیش از حد ورزشکاران میتواند فرصت تعامل مستقیم کودک با مربی را کاهش دهد.
آیا هدف کلاس فقط رقابت است؟
برای کودکان، یادگیری و لذت از ورزش باید در کنار پیشرفت مهارتی قرار بگیرد.
در آکادمی بسکتبال ۱۳ تلاش میکنیم آموزش بسکتبال فقط به یادگیری شوت و دریبل محدود نشود.
گروهبندی ورزشکاران بر اساس سن و سطح، تمرین مهارتهای فردی و تیمی و ایجاد فضای مناسب برای پیشرفت، بخش مهمی از مسیر آموزشی آکادمی است.
برای کودکی که تازه میخواهد بسکتبال را شروع کند، هدف میتواند آشنایی با ورزش و ایجاد علاقه باشد.
برای ورزشکاری که تجربه بیشتری دارد، تمرکز میتواند روی پیشرفت مهارتی، آمادگی جسمانی و حضور جدیتر در مسابقات قرار بگیرد.
اگر به دنبال کلاس بسکتبال کودکان در مشهد هستید، میتوانید برنامه کلاسها و شرایط ثبتنام آکادمی بسکتبال ۱۳ را بررسی کنید.
اگر فرزند شما خجالتی است، بسکتبال میتواند یکی از گزینههای مناسب برای تجربه یک فعالیت گروهی باشد.
اما انتظار نداشته باشید چند جلسه تمرین، شخصیت کودک را بهطور کامل تغییر دهد.
تغییر واقعی معمولاً از مجموعهای از تجربههای کوچک شکل میگیرد:
تمرین کردن → پیشرفت کردن → تجربه موفقیت → ارتباط با همتیمیها → احساس تعلق → افزایش اعتمادبهنفس
در این مسیر، انتخاب محیط مناسب و مربی حمایتگر اهمیت زیادی دارد.
پس اگر کودک شما در برخورد با محیطهای جدید کمی خجالتی است، شاید لازم نباشد او را از ورزش گروهی دور کنید.
گاهی اوقات، یک توپ بسکتبال، یک مربی خوب و یک تیم مناسب میتوانند شروع یک تجربه تازه برای کودک باشند.
بله، بسکتبال میتواند فرصت مناسبی برای فعالیت گروهی، تعامل با همسالان و تجربه موفقیتهای کوچک ایجاد کند. البته میزان تأثیر آن به شخصیت کودک، کیفیت کلاس و رفتار مربی بستگی دارد.
ورزش میتواند با ایجاد فرصت برای یادگیری مهارت، پیشرفت و تجربه موفقیت به شکلگیری اعتمادبهنفس کمک کند. با این حال، نباید انتظار داشت ورزش به تنهایی تمام مشکلات اعتمادبهنفس کودک را برطرف کند.
او را مجبور به صحبت کردن نکنید. اجازه دهید ابتدا با محیط آشنا شود و ارتباط خود را بهتدریج شکل دهد. میتوانید بعد از تمرین درباره تجربه او صحبت کنید.
خیر. مسابقه باید متناسب با سن، سطح مهارت و آمادگی کودک باشد. ایجاد فشار زیاد میتواند تجربه ورزش را برای کودک ناخوشایند کند.
یک سن واحد برای همه کودکان وجود ندارد. آمادگی جسمی، علاقه کودک و مناسب بودن سطح آموزش اهمیت زیادی دارند. مهمتر از سن دقیق، انتخاب محیطی متناسب با مرحله رشد کودک است.
خیر. بسکتبال میتواند علاوه بر فعالیت بدنی، مهارتهای حرکتی، همکاری تیمی، تمرکز و تجربه اجتماعی کودکان را تقویت کند.
او را مجبور نکنید. بهتر است به کودک فرصت تجربه ورزشهای مختلف را بدهید تا فعالیتی را پیدا کند که از آن لذت میبرد. تجربه مثبت و پایدار از ورزش مهمتر از انتخاب یک ورزش خاص است.
برای والدینی که میخواهند مسیر ورزشی فرزندشان را بهتر بشناسند، مطالعه این مطالب نیز پیشنهاد میشود:
